ΒΙΟΛΑΝΤΑ:Πέντε νεκρές εργαζόμενες και μια κλειστή πόρτα στην ασφάλεια

Η έκρηξη στο εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα δεν ήταν απλώς ένα βιομηχανικό ατύχημα. Ήταν μια τραγωδία που σάρωσε μια ολόκληρη νυχτερινή βάρδια και άφησε πίσω της απανθρακωμένους εργαζόμενους, οικογένειες στο κενό και ερωτήματα που βαραίνουν περισσότερο από τα ερείπια του εργοστασίου.

Λίγο μετά τις 4 τα ξημερώματα, το ωστικό κύμα έγινε αισθητό σε όλη την  περιοχή. Τμήματα του κτηρίου κατέρρευσαν, ακολούθησε εκτεταμένη πυρκαγιά και το εργοστάσιο υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή. Με πέντε απανθρακωμένες σορούς εργαζομένων.

Η Πυροσβεστική και η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού συνεχίζουν τις έρευνες κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, εξετάζοντας μεταξύ άλλων το ενδεχόμενο διαρροής προπανίου ή άλλου αερίου κοντά στους φούρνους. Κανένα σενάριο δεν έχει αποκλειστεί.

Όμως η τραγωδία δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως τεχνικό ζήτημα. Οι μαρτυρίες εργαζομένων είναι συγκλονιστικές. Άνθρωποι που λίγες ώρες νωρίτερα έκοβαν την πρωτοχρονιάτικη πίτα τους, είδαν «το ταβάνι να έρχεται πάνω τους». Πέντε γυναίκες έχασαν τη ζωή τους για ένα μεροκάματο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι καταγγελίες του Εργατικού Κέντρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, εκπρόσωποί του είχαν επιχειρήσει να επισκεφθούν τους χώρους του εργοστασίου μαζί με υπαλλήλους του αρμόδιου Τμήματος Υγιεινής και Ασφάλειας, αναδεικνύοντας διαχρονικά ζητήματα μέτρων προστασίας. Όπως καταγγέλλεται, υπήρξαν περιπτώσεις παρεμπόδισης της πρόσβασης. Η πίσω πτέρυγα του εργοστασίου, εκεί όπου σημειώθηκε η έκρηξη, χαρακτηρίζεται σήμερα «ισοπεδωμένη, σαν να έπεσε πύραυλος».

Ακόμη κι αν οι επισκέψεις αυτές δεν αποτελούσαν τυπικούς ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας, το γεγονός ότι δεν υπήρξε πλήρης πρόσβαση σε χώρους παραγωγής γεννά σοβαρά ερωτήματα. Όταν υπάρχουν ενδείξεις κινδύνου και αναφορές για παρεμπόδιση, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί οφείλουν να κλιμακώνονται.

Θα έπρεπε να είχε ενημερωθεί το Υπουργείο Εργασίας.

Οι υπηρεσίες Υγιεινής και Ασφάλειας μπορούν και πρέπει να ζητούν τη συνδρομή όλων των υπηρεσιών αν και εφόσον απαιτείται, εισαγγελική παρέμβαση, ώστε οι έλεγχοι να γίνονται υποχρεωτικά. Το ότι αυτό δεν συνέβη εγκαίρως αποκαλύπτει ένα επικίνδυνο κενό ευθυνών.

Σε αυτό το κενό βρίσκονται πάντα οι ίδιοι: οι εργαζόμενοι. Σε μια χώρα όπου ο ηλικιακός ρατσισμός είναι πραγματικότητα και οι άνθρωποι 40 και 50 ετών δύσκολα αλλάζουν δουλειά, η επιλογή δεν είναι ελεύθερη. Καταπίνεις, αντέχεις, δίνεις κουράγιο στον εαυτό σου γιατί στο τέλος του μήνα χρειάζεσαι τον μισθό. Ο φόβος της ανεργίας γίνεται μηχανισμός σιωπής.

Κι όμως, ακριβώς γι' αυτό, η ευθύνη των μεγάλων και οικονομικά ισχυρών εταιρειών είναι ακόμη μεγαλύτερη. Διαθέτουν τους πόρους και την τεχνογνωσία ώστε η ασφάλεια να μην είναι τυπική υποχρέωση, αλλά αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Όταν δεν είναι, η «παραγωγή» αποκτά ανθρώπινο κόστος.

Οι έλεγχοι μετά τον θάνατο δεν σώζουν ζωές. Καταγράφουν απώλειες. Και όσο οι πόρτες στην ασφάλεια μένουν μισόκλειστες, οι τραγωδίες αυτές δεν θα είναι η εξαίρεση, αλλά φοβόμαστε ότι μπορεί να γίνουν ο κανόνας.

Όλοι θέλουμε ελληνικές επιχειρήσεις να προοδεύουν, να στέκονται ψηλά και να αντέχουν. Όμως αυτή την ώρα δεν είναι η στιγμή να μετρηθούν οι ζημιές σε κτήρια και μηχανές. 

Είναι η ώρα να μετρηθούν οι απώλειες ανθρώπων. Ζωές που κόπηκαν στη μέση. Άνθρωποι που δούλευαν για να ζήσουν και δεν θα ξαναγυρίσουν σπίτι. Αγκαλιές που δεν θα δοθούν ξανά, φωνές που δεν θα ακουστούν. Κανένα εργοστάσιο, καμία παραγωγή, καμία «επιχειρηματική απώλεια» δεν μπορεί να σταθεί πάνω από το κενό που αφήνουν πίσω τους όσοι χάθηκαν.