Όταν η νεολαία δεν πιστεύει στο μέλλον: Βία και παραβατικότητα

Γράφει η Όλγα Νεράντζη

Τα τελευταία χρόνια, η κοινωνία παρατηρεί περιστατικά βίας και κλοπών μεταξύ νέων. Πριν από λίγες μέρες θρηνήσαμε ένα 17χρονο αγόρι στις Σέρρες μετά από ξυλοδαρμό.

Η γενική εικόνα τα τελευταία χρόνια δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας σε γειτονιές και κοινότητες, αλλά η ρίζα του προβλήματος είναι βαθύτερη.

Τι συμβαίνει πραγματικά;

• Αίσθημα αβεβαιότητας για το μέλλον: Πολλά παιδιά και έφηβοι δεν πιστεύουν ότι θα καταφέρουν κάτι στη ζωή τους.

• Έλλειψη στόχου και κινήτρου: Όταν δεν υπάρχει όραμα, χάνεται η διάθεση να κοπιάσουν για κάτι σημαντικό.

• Έλλειψη αυτοσεβασμού και κοινωνικών δεξιοτήτων: Η απουσία αυτοεκτίμησης και η αδυναμία να διαχειριστούν συγκρούσεις οδηγεί σε παραβατικές συμπεριφορές.

• Επιρροές από peer groups και social media: Συχνά η πίεση των συνομηλίκων ή οι τάσεις στο διαδίκτυο ενισχύουν τη βία ή την πρόκληση.

Πώς επηρέασε ο COVID-19 τους νέους:

1. Απομόνωση και περιορισμοί

   • Τα lockdown και η περιορισμένη κοινωνική ζωή περιορισαν την αλληλεπίδραση με φίλους και κοινότητα, κάτι που είναι κρίσιμο στην εφηβεία.

   • Η απομόνωση ενίσχυσε το άγχος, την κατάθλιψη και τη μοναξιά, που μερικές φορές εκφράζονται ως αντιδραστικότητα ή παραβατική συμπεριφορά.

2. Διακοπή σχολικής και επαγγελματικής δραστηριότητας

   • Πολλά παιδιά και έφηβοι χάσανε ρυθμό και στόχους, κάτι που ενίσχυσε την έλλειψη προοπτικής και κινήτρου.

   • Η ελλιπής κοινωνική και εκπαιδευτική δομή οδήγησε σε αίσθημα ματαίωσης και αντίδραση στην εξουσία ή τους κανόνες.

3. Ένταση στο οικογενειακό περιβάλλον

   • Ο περιορισμός στο σπίτι αύξησε τις εντάσεις με γονείς και συγγενείς.

Πώς η επιθετική μουσική επηρεάζει τους νέους:

1. Ενίσχυση επιθετικών στάσεων

   • Στίχοι που προωθούν βία, έλλειψη σεβασμού προς άλλους ή παραβατικότητα μπορούν να γίνουν "μοντέλο συμπεριφοράς" για ευάλωτους νέους.

2. Προώθηση ανηθικότητας και μηδενισμού

• Μουσική που υμνεί την παραβίαση κανόνων ή την απουσία αξιών μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ότι δεν αξίζει να κοπιάσεις ή να σεβαστείς κανόνες.

Γονείς και Εκπαιδευτικοί: Το Κλειδί στη Συνεργασία

1. Καθοδήγηση και πρότυπα συμπεριφοράς

   • Οι γονείς είναι τα πρώτα πρότυπα συμπεριφοράς για τα παιδιά. Μέσα στο σπίτι μαθαίνουν αξίες, σεβασμό και όρια.

   • Οι εκπαιδευτικοί ενισχύουν αυτά τα πρότυπα στο σχολείο και παρέχουν ένα σταθερό πλαίσιο κανόνων και συνεπειών.

Τι μπορούμε να κάνουμε

1. Στήριξη και καθοδήγηση: Προγράμματα mentoring, συμβουλευτική και δραστηριότητες που δίνουν νόημα και στόχο στη ζωή των νέων.

2. Ενίσχυση αυτοεκτίμησης: Εκπαίδευση σε κοινωνικές δεξιότητες, υπευθυνότητα και αυτοσεβασμό.

3. Συνεργασία οικογένειας και κοινότητας: Η συμμετοχή της οικογένειας, των σχολείων και των συλλόγων είναι κρίσιμη.

4. Σταθερή εφαρμογή νόμου: Συνδυασμός πρόληψης και αυστηρής αντιμετώπισης παραβατικών συμπεριφορών.  

Μήπως ήρθε η ώρα να βάλουμε και εμείς ακουστικά και μαζί με τα παιδιά μας να ακούσουμε τι μουσική και τι στίχους ακούνε? Να συνομιλήσουμε μαζί τους?

Μήπως ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε με τα παιδιά μας με ουσιαστικό τρόπο?

Έχουμε διάθεση να κουβεντιάσουμε με τα παιδιά για τα όνειρα τους? Τι θα ήθελαν να έχουν καταφέρει σε δέκα χρόνια από τώρα?

Να μάθουμε για ποιόν λόγο έχουν μίσος για την κοινωνία.

Για ποιόν λόγο έπαψαν να αισθάνονται παιδιά? 

Οι συγκρίσεις με άλλους, οι επιρροές από συνομηλίκους και social media διαμορφώνουν πρότυπα που ξεθωριάζουν την παιδική αυθεντικότητα και ελευθερία.

Η πρόκληση της βίας και των κλοπών δεν είναι απλώς μια "κοινωνική αταξία", αλλά μια αντανάκλαση της απώλειας πίστης στο μέλλον και στην αξία της προσπάθειας. . Η κοινωνία πρέπει τώρα να εστιάσει στην ψυχοκοινωνική στήριξη και καθοδήγηση των νέων για να αντιστραφεί η τάση αυτή,όσο προλαβαίνουμε...