Μοναξιά ή μοναχικότητα; Η διαφορά που αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας
Ζούμε σε μια εποχή όπου μπορούμε να επικοινωνούμε με ανθρώπους από κάθε γωνιά του κόσμου μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Τα κινητά μας δεν σταματούν να χτυπούν, οι οθόνες γεμίζουν με πρόσωπα και οι καθημερινές μας επαφές μοιάζουν περισσότερες από ποτέ.
Κι όμως, πολλοί άνθρωποι αισθάνονται μόνοι.
Πώς γίνεται να είσαι διαρκώς συνδεδεμένος με τους άλλους και ταυτόχρονα να νιώθεις πως κανείς δεν σε καταλαβαίνει πραγματικά;
Ίσως επειδή η μοναξιά και η μοναχικότητα δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η μοναξιά είναι η απουσία που πονάει.
Δεν μετριέται πάντα με τον αριθμό των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω μας. Μπορεί να είσαι σε ένα γεμάτο δωμάτιο, να γελάς, να συμμετέχεις σε συζητήσεις και, όταν επιστρέψεις στο σπίτι, να αισθάνεσαι ένα μεγάλο κενό. Είναι εκείνη η στιγμή που θέλεις να μιλήσεις, αλλά δεν ξέρεις σε ποιον. Όταν έχεις ανάγκη να πεις όσα σε βαραίνουν, αλλά φοβάσαι ότι δεν θα σε καταλάβουν.
Όταν περιβάλλεσαι από ανθρώπους, αλλά νιώθεις πως δεν μπορείς να είσαι πραγματικά ο εαυτός σου μαζί τους. Η μοναξιά μπορεί να εμφανιστεί μετά από έναν χωρισμό, την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, μια αλλαγή στη ζωή μας ή ακόμη και μέσα σε μια σχέση που έχει πάψει να μας προσφέρει ουσιαστική επικοινωνία. Και κάποιες φορές δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη αιτία. Υπάρχει απλώς η αίσθηση ότι κάτι μας λείπει.
Η μοναχικότητα είναι μια συνειδητή επιλογή
Η μοναχικότητα, από την άλλη πλευρά, μπορεί να είναι ένας πολύτιμος προσωπικός χώρος. Είναι η απόφαση να περάσεις χρόνο με τον εαυτό σου, χωρίς να χρειάζεται να γεμίσεις κάθε λεπτό με συζητήσεις, ειδοποιήσεις και εξωτερικούς περισπασμούς.
Να πιεις έναν καφέ μόνος, να περπατήσεις χωρίς παρέα, να διαβάσεις ένα βιβλίο ή απλώς να καθίσεις για λίγο στη σιωπή. Δεν σημαίνει ότι απορρίπτεις τους ανθρώπους. Δεν σημαίνει ότι δεν αγαπάς την παρέα ή ότι δεν έχεις ανάγκη την ανθρώπινη επαφή. Σημαίνει ότι μπορείς να απολαμβάνεις και τη δική σου παρουσία. Μέσα στη μοναχικότητα βρίσκουμε συχνά τον χρόνο να σκεφτούμε, να ξεκαθαρίσουμε όσα αισθανόμαστε και να ακούσουμε τις πραγματικές μας ανάγκες.
Μαθαίνουμε να μη φοβόμαστε κάθε στιγμή σιωπής και να μην αναζητούμε διαρκώς την επιβεβαίωση των άλλων. Δεν είναι όλοι όσοι είναι μόνοι δυστυχισμένοι Η κοινωνία συχνά αντιμετωπίζει τον άνθρωπο που κυκλοφορεί μόνος, ταξιδεύει χωρίς παρέα ή επιλέγει ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι σαν να του λείπει κάτι. Όμως, η προσωπική ευτυχία δεν έχει ένα μοναδικό μοντέλο. Κάποιοι άνθρωποι γεμίζουν ενέργεια μέσα από τις κοινωνικές συναναστροφές. Άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο μόνοι τους για να αισθανθούν ισορροπία.
Οι περισσότεροι έχουμε ανάγκη και από τα δύο, σε διαφορετικές στιγμές της ζωής μας.
Το ζητούμενο δεν είναι να μάθουμε να ζούμε χωρίς ανθρώπους. Είναι να μπορούμε να επιλέγουμε τη συντροφιά τους επειδή τη θέλουμε και όχι επειδή φοβόμαστε να μείνουμε μόνοι. Γιατί υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «θέλω να είμαι μόνος μου» και στο «δεν έχω κανέναν να με αναζητήσει». Όταν η σιωπή γίνεται βάρος Χρειάζεται, ωστόσο, να ξεχωρίζουμε την ευχάριστη μοναχικότητα από την επώδυνη απομόνωση. Όταν η μοναξιά επιμένει, επηρεάζει τη διάθεσή μας ή μας κάνει να απομακρυνόμαστε από τους ανθρώπους, αξίζει να της δώσουμε προσοχή.
Δεν είναι αδυναμία να παραδεχτούμε ότι μας λείπει η συντροφιά, ότι έχουμε ανάγκη μια αγκαλιά ή ότι θα θέλαμε κάποιος να μας ακούσει χωρίς να μας κρίνει. Μερικές φορές, η αρχή μπορεί να είναι μια απλή κίνηση: ένα τηλεφώνημα σε έναν φίλο, ένας περίπατος με κάποιον που εμπιστευόμαστε ή μια ειλικρινής συζήτηση για όσα μας απασχολούν. Και αν η μοναξιά γίνεται δυσβάσταχτη, η αναζήτηση βοήθειας από έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό βήμα φροντίδας προς τον εαυτό μας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να φτάσουμε στα όριά μας για να ζητήσουμε υποστήριξη.
Τελικά, τι φοβόμαστε περισσότερο; Ίσως δεν φοβόμαστε τόσο το να είμαστε μόνοι, όσο το να αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε θέση στη ζωή κανενός. Να πιστεύουμε ότι, αν σταματήσουμε εμείς να τηλεφωνούμε, να στέλνουμε μηνύματα και να προσπαθούμε, οι σχέσεις μας θα εξαφανιστούν. Ίσως, πάλι, έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ στον θόρυβο της καθημερινότητας, που η σιωπή μάς φέρνει αντιμέτωπους με σκέψεις και συναισθήματα τα οποία αποφεύγαμε για καιρό. Δεν είναι εύκολο να είσαι καλά με τον εαυτό σου. Ούτε χρειάζεται να είσαι πάντα.
Ο άνθρωπος έχει ανάγκη από σύνδεση, αγάπη, αποδοχή και επικοινωνία. Έχει, όμως, ανάγκη και από έναν προσωπικό χώρο, όπου δεν χρειάζεται να αποδεικνύει τίποτα σε κανέναν. Η μοναξιά μάς θυμίζει την ανάγκη μας να συνδεθούμε. Η μοναχικότητα μπορεί να μας βοηθήσει να συνδεθούμε καλύτερα με τον εαυτό μας.
Και ίσως η πραγματική ισορροπία να βρίσκεται κάπου ανάμεσα στα δύο: να μπορούμε να απολαμβάνουμε τη σιωπή μας, χωρίς να κλείνουμε την πόρτα στους ανθρώπους που μπορούν να κάνουν τη ζωή μας πιο ουσιαστική. Γιατί το να είσαι μόνος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι σου λείπει κάποιος.
Αλλά το να νιώθεις μόνος ανάμεσα σε όλους μπορεί να είναι μια υπενθύμιση ότι χρειάζεσαι κάτι περισσότερο από μια γεμάτη καθημερινότητα.
Χρειάζεσαι μια αληθινή σύνδεση.